1
00:00:01,251 --> 00:00:06,542
EPILOGUE: Ahemman BI OWU

2
00:00:08,967 --> 00:00:13,428
England, Ɔpɛpɔn 1882, 1882.
Zulus Akodi no Awiei.

3
00:00:13,597 --> 00:00:17,642
Wɔ nkuraase fie bi mu a Ne
Ahemman Kɛse, Ɔhemmaa Victoria.

4
00:00:17,809 --> 00:00:20,409
Na wɔ mfinimfini a emu yɛ den
aguade ho dawurubɔ ɔsatu, a ebi mmae da

5
00:00:20,433 --> 00:00:22,974
ne ɔmanfo intéres bi a ɛwɔ
kurow Zulufo a ɛwɔ South Africa.

6
00:00:23,148 --> 00:00:26,813
Abakɔsɛm mu nhyiam bi sii
wɔ Ɔhemmaa, Agyinatukuw no ntam, .

7
00:00:26,985 --> 00:00:31,065
amammui ne asraafo ne
ɔdii Zulufoɔ Hene so nkonim na wɔtuu no nnommum.

8
00:00:31,240 --> 00:00:35,403
Ɔde botae biako na ɛbae.
"Na mepɛ sɛ ahenni no san ba."

9
00:00:35,911 --> 00:00:40,787
N’Anuonyam, Nea Ɔkorɔn
Cetshwayo Kampande Zulu kasa.

10
00:00:42,459 --> 00:00:44,167
Ndlovukazi na ɔkyerɛwee.

11
00:01:09,403 --> 00:01:11,526
Nea Ɔkorɔn no da ase
N’Ahemman Kɛse

12
00:01:11,697 --> 00:01:13,570
agyede fɛfɛ a wogye wo
na ɔwɔ wɔ Britain ha.

13
00:01:14,408 --> 00:01:19,200
Hwɛ kwan sɛ wobɛba ha abɛsi so dua
adamfofa apam no dedaw.

14
00:01:19,454 --> 00:01:22,242
N’Awurade, a
Atubrafo Kabinet

15
00:01:22,416 --> 00:01:25,785
susuw sɛ mmɔborohunu adeyɛ biara bɛyɛ saa
bu Zulufo ahunahuna no adewa.

16
00:01:27,254 --> 00:01:29,377
Madame, Anuonyamfo.

17
00:01:30,549 --> 00:01:34,796
Ɛnyɛ nea ɛhaw yɛn nkutoo
asasesin ho nkɔmmɔbɔ ara kwa

18
00:01:35,012 --> 00:01:37,467
a ɔhene bi a odii nkogu kae sɛ.

19
00:01:37,639 --> 00:01:40,177
Wɔafrɛ yɛn sɛ yɛmmɔ Afrika ho ban.

20
00:01:40,601 --> 00:01:45,309
Misusuw sɛ ɛyɛ yɛn asɛyɛde a ɛkorɔn sɛ yɛbɔ ho ban
yɛn manfo yiyedi

21
00:01:45,480 --> 00:01:48,268
a wɔyɛɛ eyinom atubrafo
nsase a ɛwɔ akyirikyiri, .

22
00:01:48,442 --> 00:01:51,242
sɛnea Kaffir mmusuakuw no mufo te no
a ɔde asɛmpatrɛw adwuma no hyɛɛ yɛn nsa

23
00:01:51,266 --> 00:01:52,812
sɛ wɔde asomdwoe bɛba asase yi so, .

24
00:01:53,238 --> 00:01:56,738
a wɔasɛe no kɛse
wɔ mfe 60 a atwam no mu

25
00:01:56,950 --> 00:02:00,319
ma nea ɛyɛ hu sen biara no mu biako
asraafo ahemman ahorow a wɔabɔ pɛn, .

26
00:02:00,621 --> 00:02:02,827
Shaka Zulu Ahemman no, 1999.

27
00:02:03,874 --> 00:02:07,622
ha a wɔde gyina hɔ ma
ɔdedifo a ɔfata, Ɔhene Cetshwayo.

28
00:02:09,171 --> 00:02:11,210
Ɔbenfo Bramston na ɔkyerɛwee.

29
00:02:12,925 --> 00:02:15,131
Shaka Zulu, Wo Ɔheneba.

30
00:02:16,345 --> 00:02:20,045
Yiw, nea ɔhyehyɛɛ akɛse
ɔman ne Zulu Ahemman no.

31
00:02:20,265 --> 00:02:23,302
Ahenni wɔ 1816 ne 1828 ntam hɔ.

32
00:02:23,644 --> 00:02:27,344
Akyinnye biara nni ho sɛ ɛyɛ akɛse no mu biako
asraafo a wɔn ho akokwaw wɔ abakɔsɛm mu, .

33
00:02:27,564 --> 00:02:31,064
kosi Kaesare gyinabea so
anaa Alexander Ɔkɛseɛ.

34
00:02:31,818 --> 00:02:34,226
Sɛ wopɛ a, .
fa w’adwene bu ahokokwaw no.

35
00:02:34,404 --> 00:02:38,153
Saa Afrikani Achilles a ɔto so aduonu yi
afeha no mu, Shaka Zulu.

36
00:02:40,202 --> 00:02:43,986
Wɔ nea ennu mfe 12 mu no, ɔ
danee kakraa bi idyllic

37
00:02:44,665 --> 00:02:47,037
na sɛ wɔde toto ho a
nguanhwɛfo a asiane biara nni wɔn ho, .

38
00:02:47,251 --> 00:02:50,951
a efi awosu mu no na ɛne ne ho bɔ abira
de kɔ ɔko biara so, .

39
00:02:51,296 --> 00:02:56,753
wɔ Spartan asraafo dɔm a wɔwɔ nea ɛboro
Akofo 80,000 a wɔannyae.

40
00:02:57,344 --> 00:03:02,302
Na ɔtrɛw ne nkɛntɛnso mu kɔɔ
ɛkame ayɛ sɛ Afrika Kesee Fam Apuei nyinaa.

41
00:03:02,599 --> 00:03:06,051
Ahemman a wɔde toto nea ɛwɔ hɔ no ho
Napoleon, wɔ ntrɛwmu ne tumi mu, .

42
00:03:06,520 --> 00:03:09,225
ne Genghis de no
Khan, wɔ atirimɔdensɛm mu.

43
00:03:10,482 --> 00:03:12,689
N’Awurade, Anuonyamfo.

44
00:03:13,277 --> 00:03:17,570
Ɔko afiri a wɔbɔɔ no
Ná Shaka Zulu yɛ obiakofo saa.

45
00:03:17,739 --> 00:03:20,444
Nea onyaa ne ti didii mu wɔ n’ankasa wu mu
bɛboro mfe ɔha fã.

46
00:03:20,617 --> 00:03:25,244
Yiw, abotiri no dii nkogu
no nanso bere tiaa bi pɛ.

47
00:03:25,497 --> 00:03:27,988
Ebia ɛbɛsɔre na
sɔre mpɛn pii, .

48
00:03:28,166 --> 00:03:30,124
sɛ yɛansɛe a
ɛyɛ prɛko pɛ.

49
00:03:30,836 --> 00:03:32,828
Na dɛn ntia?

50
00:03:37,968 --> 00:03:41,918
Efisɛ na Ɔhene Shaka yɛ
ɛnyɛ onipa a ɔyɛ ɔkwasea!

51
00:03:43,640 --> 00:03:47,555
Ná ɛyɛ Mesia!
"Ɔsoro nipa bi!"

52
00:03:48,812 --> 00:03:52,810
Sɛ́ Afrikani Mephistopheles no, .
de anuonyam maa Zulufo

53
00:03:52,983 --> 00:03:57,312
de sesa wɔn akra, gye
nkwa ne owu tumi ahorow, .

54
00:03:57,487 --> 00:04:00,025
wɔ mogya a enni awiei mu
ne ɔko a ɛyɛ atirimɔdensɛm.

55
00:04:04,786 --> 00:04:06,494
N’Awurade.

56
00:04:08,749 --> 00:04:14,123
Madame, ahunahuna no yɛ nea ɛwɔ hɔ ankasa
na gyinaesi no da adi pefee.

57
00:04:14,379 --> 00:04:18,247
Colonial Cabinet no kyerɛ sɛ ɛyɛ
wɔbɛhyehyɛ no wɔ Zulu ahemman no mu

58
00:04:18,509 --> 00:04:21,844
ɔsɛe a ɛkɔ so nkakrankakra
ne tu a wotu kɔ baabi foforo

59
00:04:21,845 --> 00:04:23,885
asraafo ne sikasɛm nhyehyɛe ahorow.

60
00:04:24,598 --> 00:04:28,678
Saa kwan yi so no yegye di sɛ Zulufo
nkurɔfo, a wɔagye akannifo titiriw bi afi wɔn nsam, .

61
00:04:28,936 --> 00:04:30,845
san kɔ ɔman no mu
anigye a asiane biara nni ho

62
00:04:31,021 --> 00:04:34,390
a na m’ani gye ho kan no
Shaka kraman a ɔyɛ conditioning no.

63
00:04:34,983 --> 00:04:39,941
Me ne Kimberley yɛ adwene.
Sɛ Zulufo no amfa amma a, .

64
00:04:40,280 --> 00:04:43,115
Ɛsɛ sɛ yɛsɛe wɔn na yɛde ɔhaw no ba awiei.
Ɛno ne nea misusuw.

65
00:04:43,659 --> 00:04:45,947
Mepɛ sɛ misusuw sɛ yɛte saa
reyɛ wo adɔe bi.

66
00:04:46,119 --> 00:04:49,738
Ɛsɛ sɛ sankɔhwɛ a wɔde kɔ afuw no mu no yɛ
ayaresa ma saa mmoa a wɔyɛ keka yi.

67
00:04:50,582 --> 00:04:54,117
Wobetumi ahyira wɔn mpo
a anibuei kakra wom.

68
00:04:59,591 --> 00:05:03,340
So wopɛ sɛ meyɛ saa
kyerɛ ase, m’awuranom?

69
00:05:03,679 --> 00:05:07,427
Ɛho nhia, owura. Yɛn
wɔ nsɛdi kakraa bi saa, .

70
00:05:07,683 --> 00:05:11,894
titiriw wɔ nyinsɛn no mu
a ɛkyerɛ obu a nnipa wɔ.

71
00:05:12,855 --> 00:05:16,354
Meda mo ase, mmaa ne
anuonyamfo, wɔ mo afotu ho.

72
00:05:24,366 --> 00:05:26,193
Meda wo ase pa ara.

73
00:05:36,837 --> 00:05:39,375
Ka kyerɛ me sɛ, .

74
00:05:39,631 --> 00:05:43,843
Dɛn na Shaka yɛ
Zulu kyerɛ wo?

75
00:05:44,595 --> 00:05:49,720
Ɔyɛ saa mmarima kakraa bi a wɔwɔ no mu biako
akokoduru a wɔde bɛtra ase wɔ adwene a ɛfata ho

76
00:05:50,058 --> 00:05:55,349
na wɔde wɔn adaeso ahorow dua mu
wɔn manfo koma mu.

77
00:05:56,148 --> 00:06:01,225
Ɛno nti na yentumi mma
wɔn akyi ahenni no.

78
00:06:01,570 --> 00:06:05,153
Ɛnnɛ, Shaka Zulu yɛ...
wɔte ase sen bere biara.

79
00:06:07,326 --> 00:06:10,410
N’asraafo ahoɔden
da so ara di nkonim.

80
00:06:10,996 --> 00:06:13,154
Wo ne Ɔhene, .

81
00:06:13,457 --> 00:06:16,660
nanso ɛyɛ honhom a
nea odi nkurɔfo no anim.

82
00:06:18,504 --> 00:06:21,540
Meyɛ obi a ɔyɛ adwuma
ɔbaa, Wo Ɔsorosoroni.

83
00:06:23,383 --> 00:06:27,167
Yɛrensi a
apam a wɔne anansesɛm bi yɛ.

84
00:06:27,554 --> 00:06:32,893
Na saa na Ahemman no bɔɔ no denam
Shaka Zulu mfeɛ aduosia a atwam ni...

85
00:06:33,310 --> 00:06:35,184
no guu mu.

86
00:06:35,812 --> 00:06:40,973
Wɔkyekyɛɛ Ɔhene no asasesin mu
na wɔde no hyɛɛ Britaniafo hwɛ ase, .

87
00:06:41,318 --> 00:06:45,482
amammui mu nhyehyɛe a ɛnteɛ a efi mu ba ne
aborɔfo a wɔde wɔn ho hyɛ mu bere nyinaa

88
00:06:45,656 --> 00:06:50,733
wɔ ntawntawdi a edi hɔ no mu no, anka
awiei koraa no wɔsɛe Shaka abusua no.

89
00:06:52,329 --> 00:06:55,780
Efi saa bere no na Zulufo
na ɛkame ayɛ sɛ na nkurɔfo ntumi nso dae

90
00:06:55,958 --> 00:07:00,335
a nidi ne anuonyam wom
a anansesɛm mu ɔhene no de mae.

91
00:07:02,047 --> 00:07:04,882
Eyi ne n’asɛm!

92
00:07:16,645 --> 00:07:20,096
SHAKA ZULU na ɔkyerɛwee

93
00:08:11,783 --> 00:08:15,733
AFRIKA ANAFOƆ - 1822

94
00:08:23,587 --> 00:08:25,710
Bere a edi kan a Europafo tee nka.

95
00:08:25,881 --> 00:08:30,175
Nkɛntɛnso a Shaka no nyae
na ɔko afiri no yɛ 1823 mu.

96
00:08:31,595 --> 00:08:34,168
Ná Ɔhene Zulu wɔ...
ne tumi a ɛkorɔn, .

97
00:08:34,723 --> 00:08:37,392
nanso te sɛ asraafo a wɔyɛ katee dodow no ara.

98
00:08:37,601 --> 00:08:42,014
Shaka bɛyɛɛ ɔpanyin ne
nea n’ankasa nniso ayɛ no bɔne.

99
00:08:42,773 --> 00:08:45,809
Sɛ́ ɛyɛ ahemman a wɔbɔɔ no
a wɔde basabasayɛ di dwuma.

100
00:08:46,276 --> 00:08:50,488
Ná mihia ɔko ho adeyɛ bi
afei sɛ wɔbɛtena ase.

101
00:09:10,801 --> 00:09:16,388
Ná Shaka atow ahyɛ no so na wabrɛ ne ho ase
nsasesin a ɛbemmɛn hɔ nyinaa, .

102
00:09:16,640 --> 00:09:19,890
mmusuakuw a wɔadi nkogu no a wɔbɛka abom
wɔ Zulu man biako mu.

103
00:09:21,061 --> 00:09:23,303
Nanso na Shaka hia nnipa pii a wɔayɛ wɔn basabasa, .

104
00:09:23,689 --> 00:09:26,310
Ɛnyɛ sɛ ɔbɛma ne de no abotɔyam nko
ɔko ho su a obi wɔ, .

105
00:09:27,067 --> 00:09:29,938
nanso ɛsɛ sɛ wɔkora so nso
asraafo no gyee hɔ.

106
00:09:31,029 --> 00:09:33,781
Wɔmaa asraafo dɔm binom kɔe

107
00:09:34,157 --> 00:09:37,194
sɛ ɛbɛdɔɔso na
ma ahemman no nya ahonyade.

108
00:09:37,911 --> 00:09:39,904
Na wɔ saayɛ mu no, .

109
00:09:40,122 --> 00:09:46,326
wɔn a na wɔmpɛ sɛ wɔbrɛ wɔn ho ase ma
Zulu aban guan fii okunkɛse no mu, .

110
00:09:46,670 --> 00:09:48,912
afoforo a wɔtow hyɛ wɔn so wɔ kwan so.

111
00:09:49,882 --> 00:09:51,958
Nea efi saa akisikuru yi mu ba

112
00:09:52,426 --> 00:09:55,380
ɛnyɛ kurow no nko na wɔde wɔn nsa kaa
a na wɔde wɔn ani asi so, .

113
00:09:56,680 --> 00:09:59,000
nanso wɔde ma Britaniafo a wotu kɔtraa hɔ no nso
a ɛwɔ Cape atubraman no mu, .

114
00:09:59,057 --> 00:10:02,058
a na wɔafi ase reyɛ
trɛw kɔ atifi fam.

115
00:10:03,770 --> 00:10:07,056
Saa bere no na ɛyɛ nea wontumi nkwati
sɛ ntɛm anaa akyiri yi

116
00:10:07,232 --> 00:10:09,521
ahemman abien no
anim ne wɔn ho wɔn ho.

117
00:10:10,777 --> 00:10:15,605
Amrado a ɔwɔ Cape Colony, .
Charles Somerset, na wɔhyɛɛ no

118
00:10:15,824 --> 00:10:18,113
sɛ wɔde krataa a egye ntɛmpɛ bɛmena
nkitahodi a ɛkɔ London.

119
00:10:18,577 --> 00:10:20,451
"Ma Awurade Henry Bathurst."

120
00:10:20,871 --> 00:10:24,821
Ɔman Ɔkyerɛwfo a ɔhwɛ Ɔko so wɔ
N’Awurade Atubraman ahorow no.

121
00:10:25,000 --> 00:10:28,120
Awurade dɔfo, nea efi mu ba ne sɛ
n’awurade adesrɛ no

122
00:10:28,378 --> 00:10:31,712
sɛ wɔde kyerɛw nsɛm bɛdi nkitaho, .
daakye ho adwenem naayɛ a mewɔ

123
00:10:31,882 --> 00:10:34,254
a ɛwɔ Crown Colony a ɛwɔ
Anidaso Pa Cape, .

124
00:10:35,177 --> 00:10:38,012
Mesrɛ kwan sɛ mɛsoma
nsɛm a edidi so yi, .

125
00:10:38,180 --> 00:10:42,972
ɛfa Zulu man no ahunahuna ho
wɔ Ɔhene Shaka Zulu nniso ase.

126
00:10:50,359 --> 00:10:54,439
Efi bere a ɔsɔre kɔɔ ahengua no so no
mu wɔ Zulufo mu wɔ 1816 mu, .

127
00:10:55,364 --> 00:10:58,448
Shaka yɛɛ forged biako a
ahemman ahorow a tumi wom sen biara

128
00:10:58,700 --> 00:11:00,942
sɛ Afrikani no
asasepɔn no nnim da.

129
00:11:19,096 --> 00:11:20,424
Wɔ nea ennu mfe asia mu no, .

130
00:11:20,639 --> 00:11:26,060
Nea nketewa ne nea ɛho nhia
abusuakuw no fii baabiara bae.

131
00:11:26,228 --> 00:11:29,846
Na ɔmaa din maa an
ɔman a tumi nyinaa wom, .

132
00:11:30,023 --> 00:11:33,855
wɔahyehyɛ no wɔ ɔkwan a ɛyɛ hu so
asraafo afiri a wɔde yɛ adwuma.

133
00:11:34,987 --> 00:11:38,106
Wonim Shaka sɛ
obi a okum nnipa pii, .

134
00:11:38,490 --> 00:11:43,318
ogre bɔne bi, a ne sukɔm de no
nkonimdi nnim anohyeto biara.

135
00:11:44,496 --> 00:11:47,165
Hyɛ ɔman no ma
ne mogya a ɛho nni asɛm, .

136
00:11:47,583 --> 00:11:50,500
a wobu wɔn ani gu nea ɛyɛ kronkron sen biara so
ɔdɔ nhama, .

137
00:11:51,086 --> 00:11:54,621
ɔde agya bɛto ɔba so, .
onua tia onua, .

138
00:11:55,048 --> 00:11:58,215
wɔ mogyahwiegu a ɛne nkyerɛkyerɛmu biara nhyia mu.
" ENGLAND JUNE 1823."

139
00:11:59,636 --> 00:12:02,721
" Ɛyɛ me yaw sɛ mɛbɔ Onuonyamfo no amanneɛ."
Member sɛ wɔabɔ me amanneɛ".

140
00:12:07,477 --> 00:12:11,309
sɛ Shaka Zulufoɔ no
ebia ahunahuna reba nnansa yi ara

141
00:12:11,565 --> 00:12:14,898
"wɔ aborɔfo atubrafo no kwankyerɛ so, .
a wɔte abotiri nsase so."

142
00:12:15,402 --> 00:12:20,479
"MAJESTY MAN FI JORGE IV " Sɛ ɛno
sii no, ɛkame ayɛ sɛ na wɔremmɔ Cape no ho ban.

143
00:12:20,991 --> 00:12:24,490
Na wɔ mmɔborohunu mu
atirimɔdenfo a wontumi nnya asomdwoe.

144
00:12:25,495 --> 00:12:28,069
Mede obu soma
asɛm a egye ntɛmpɛ yi

145
00:12:28,248 --> 00:12:31,913
ama Wo ho a wosusuw ho
Awuranom ne N’Anuonyam, .

146
00:12:32,461 --> 00:12:34,916
Ɔde ne nsa hyɛɛ ase, Owura Charles Somerset,

147
00:12:35,422 --> 00:12:38,791
Amrado a ɔhwɛ Cape so
Colony, Afrika a Wɔyɛe wɔ Atubrafo Mu.

148
00:12:39,092 --> 00:12:42,296
Cape Town, Ɔberɛfɛw da 7, afe 1823." Ne de
Majesty, Ɔhene no, nyanee, .

149
00:12:59,279 --> 00:13:01,651
bere a woagye wɔn ahome anadwo fɛfɛɛfɛ akyi.

150
00:13:09,206 --> 00:13:10,617
Awurade Bathurst, .

151
00:13:11,416 --> 00:13:14,536
- Wo Majesty begye no kane.
- aseda.

152
00:13:36,358 --> 00:13:39,608
Wo deɛ, ɛhɔ na ɛkɔ.

153
00:13:44,074 --> 00:13:47,277
Anɔpa pa, W’Awurade.

154
00:13:51,164 --> 00:13:54,118
- so, Awurade Henry?
- Owura?

155
00:13:54,877 --> 00:13:57,498
N’anim a ɔde kyerɛe, Awurade Henry.

156
00:13:57,671 --> 00:14:00,957
Ɛmma ho kwan
ama da pa.

157
00:14:15,480 --> 00:14:17,272
So!

158
00:14:22,487 --> 00:14:24,480
Yebehyia akyiri yi, anadwo.

159
00:14:38,086 --> 00:14:42,333
Yɛn nyinaa yɛ aso, .
Awurade Henry.

160
00:14:43,258 --> 00:14:47,173
Ɛyɛ colonies no, owura. Ɛno
ɛte sɛ nea yɛwɔ ɔhaw ketewaa bi.

161
00:14:47,846 --> 00:14:52,555
Ɛte sɛ nea ne kabinet no wɔ bere nyinaa
ɔhaw nketenkete a ɛwɔ atubra aman no ho, .

162
00:14:53,352 --> 00:14:59,105
Ɛnyɛ saa, Awurade Henry?
- Wiɛ, wei ne Colonial Cabinet no

163
00:14:59,733 --> 00:15:01,602
na ɛbɔ ne
nsu a wɔde yɛ nsu a wɔde noa nsu, .

164
00:15:01,610 --> 00:15:04,943
Enti ɛtɔ da bi a yɛhyew.

165
00:15:05,906 --> 00:15:08,029
Hena ne saa bere yi? Canadafo no?

166
00:15:08,575 --> 00:15:12,110
Dabi, owura. Nea eye ne sɛ, nea aka
of North America da so ara wɔ hɔ, .

167
00:15:12,579 --> 00:15:14,904
sɛ yɛbɛka a, wɔ
yɛn nsateaa a ɛwɔ yɛn nsateaa mu.

168
00:15:16,792 --> 00:15:18,950
Misuro sɛ ɛwɔ Afrika, owura.

169
00:15:20,921 --> 00:15:25,962
Me nsa kaa krataa bi a ɛhaw me paa
efi Lord Somerset, a efi Cape hɔ.

170
00:15:30,848 --> 00:15:34,014
Ɛne Zulufo wɔ abusuabɔ.

171
00:15:34,476 --> 00:15:36,268
Zulufo no?

172
00:15:37,187 --> 00:15:42,430
So wopɛ sɛ woka sɛ Colonial
Britania Ahemman no Kabinet.

173
00:15:42,860 --> 00:15:47,687
So wubu abusuakuw a wɔyɛ mmoa a wɔyɛ keka
wɔn a wɔnantew adagyaw sɛ ɔhaw?

174
00:15:49,825 --> 00:15:52,826
Hwɛ sɛnea ɛyɛ nwonwa
nkwaseasɛm, Awurade Henry!

175
00:15:54,288 --> 00:15:57,205
Wɔyɛ nea ɛsen abusuakuw bi.

176
00:15:58,166 --> 00:16:02,793
Yegye di sɛ yɛte saa
wɔ ahemman a obu wom anim

177
00:16:02,963 --> 00:16:06,664
a ɛyɛ ɔpepem anan mu biako
wɔn a wɔnantew adagyaw no ho.

178
00:16:08,969 --> 00:16:12,385
Pa ara? Wɔn dɔɔso ankasa...

179
00:16:14,099 --> 00:16:16,092
Saa ara na ɛte sɛ kraman!

180
00:16:19,188 --> 00:16:20,765
W’Awurade!

181
00:16:21,690 --> 00:16:23,350
W’Awurade!

182
00:16:25,068 --> 00:16:29,113
Ebia ebetumi aba sɛ
Zulufo no tow hyɛ Cape so.

183
00:16:29,489 --> 00:16:34,780
Sɛ ɛba saa a, anka ɛsɛ sɛ yedi ho dwuma
ne saa kraman no mu kakraa bi pɛ, .

184
00:16:35,287 --> 00:16:39,865
wɔ ahyɛde a a
ɔkraman a wɔfrɛ no Shaka.

185
00:16:41,919 --> 00:16:44,706
Afei... Soma ahoɔdenfo.

186
00:16:45,255 --> 00:16:47,960
Yɛadwene ho dedaw
ɛno ho asɛm, owura.

187
00:16:48,967 --> 00:16:51,589
Nanso akwantu a ɛkɔ
Cape no ware, .

188
00:16:51,762 --> 00:16:56,673
yɛ kilomita 9600 ne asram anan
of boat, sɛ yɛbɛka no pɛpɛɛpɛ a.

189
00:16:57,351 --> 00:17:00,554
Misuro sɛ bere a yɛawie no
a wɔrekyerɛkyerɛ asraafo dɔm foforo

190
00:17:00,771 --> 00:17:04,555
wɔ akodi ho adwinni a wɔde yɛ adwuma no mu
kurom hɔfo na wɔsoma wɔn kɔ hɔ, .

191
00:17:05,400 --> 00:17:07,523
ɛbɛkyɛ dodo.

192
00:17:08,320 --> 00:17:10,111
Afei, .

193
00:17:10,447 --> 00:17:14,694
de Bengali kasa bi kɔ baabi foforo
asraafo dɔm a wofi India.

194
00:17:15,786 --> 00:17:20,495
- Na yehwere India?
- afei fa mercenaries di dwuma.

195
00:17:21,667 --> 00:17:24,621
- suro se wonnye won a wogye di.
- a ɛyɛ kraman adwene bɛn ara ni!

196
00:17:26,129 --> 00:17:28,455
Ɛyɛ Awurade na ɔkaa saa.

197
00:17:46,066 --> 00:17:50,977
Hwɛ yiye, Awurade Henry.
Dɛn na ɛrebɛhwe ase?

198
00:17:51,864 --> 00:17:54,022
Osu tɔ, owura.

199
00:17:54,491 --> 00:17:58,109
Ɔtaa yɛ eyi
si wɔ England?

200
00:17:58,871 --> 00:18:01,278
Nsuo tɔ?

201
00:18:01,623 --> 00:18:04,458
Awerɛhosɛm ne sɛ, owura, .
mpɛn pii dodo.

202
00:18:05,794 --> 00:18:09,958
Na dɛn na wɔyɛ
atubra aman gyina hɔ ma?

203
00:18:11,049 --> 00:18:15,130
- Owia, owura? "Pɛpɛɛpɛ."

204
00:18:15,387 --> 00:18:17,463
Na ɛyɛ wo hokwan

205
00:18:17,764 --> 00:18:20,931
bɔ yɛn owia ho ban.

206
00:18:22,311 --> 00:18:26,474
Thomas Jefferson na ɔyɛɛ me papa

207
00:18:28,108 --> 00:18:31,144
hwere wo ti.

208
00:18:31,570 --> 00:18:34,903
Mewɔ anidaso sɛ wobɛhwere
me a meyɛ saa nkrabea no.

209
00:18:36,116 --> 00:18:38,654
Hwɛ yiye wɔ...
Zulufo, Bathurst, 1999 mu.

210
00:18:39,661 --> 00:18:45,082
anaasɛ yebenya adwuma a ɛyɛ awerɛhow no
sɛ wobenya obi a ɔbɛyɛ no.

211
00:18:49,838 --> 00:18:52,127
N’Awurade.

212
00:19:20,202 --> 00:19:23,535
Ná Zulus asraafo no te saa
mprempren wɔreko atia anafo fam.

213
00:19:24,164 --> 00:19:28,162
Na nkonimdi nnyigyei no hyerɛn
wɔ Cape atifi fam hye so, .

214
00:19:28,627 --> 00:19:31,996
nea Shaka ahunahuna nkɔso no
towards settlers kyerɛ sɛ.

215
00:19:32,965 --> 00:19:36,001
Wɔ kurow a wɔfrɛ no Cape mu no, wɔ
Anidaso Pa no abankɛse, .

216
00:19:36,301 --> 00:19:40,299
Awurade Charles Somerset hwɛɛ kwan sɛ
mmuae a efi mpanyimfo a wɔwɔ London hɔ.

217
00:19:41,139 --> 00:19:44,888
Nanso na ɛte sɛ nea biribiara mma
na na bere resa.

218
00:19:47,938 --> 00:19:51,058
LONDON JUNE 1823. Ɔberɛfɛw da

219
00:19:55,779 --> 00:19:57,606
Ná yɛyɛ asraafo a wɔn ani afura.

220
00:19:57,906 --> 00:20:02,533
Yɛrebɔ mmɔden sɛ yɛbɛhwehwɛ ɔkwan a yɛbɛfa so
wɔne asraafo dɔm mũ bi di nkitaho, .

221
00:20:03,036 --> 00:20:07,081
bere a yehia a
Caucasian a ɔyɛ ɔhokwafo.

222
00:20:09,585 --> 00:20:14,163
Me suro sɛ mente ase.

223
00:20:16,717 --> 00:20:21,295
Momma yɛmfa no sɛ, sɛ nhwɛso no ara kwa, .
sɛ Worthing yɛ Ɔhene Shaka.

224
00:20:21,555 --> 00:20:25,422
Na nso saa Wilkins
yɛ owudifo owudifo, .

225
00:20:25,601 --> 00:20:28,886
sɛnea Somerset kyerɛ no pefee saa
kyerɛkyerɛ mu wɔ ne krataa no mu.

226
00:20:29,146 --> 00:20:33,226
Afei, munsusuw adwene no ho
a ɛfa aborɔfo a wɔtow hyɛ wɔn so, .

227
00:20:34,026 --> 00:20:39,151
abɔde a wɔanhu da, .
so ɛno remma wɔn ani nnye?

228
00:20:40,699 --> 00:20:44,827
Mekyerɛ sɛ, ɛyɛ mmerɛw yiye sɛ
ko tia nea wonim, .

229
00:20:44,995 --> 00:20:47,700
nanso ɛtia lunarios?

230
00:20:48,582 --> 00:20:50,907
Ɛno yɛ soronko koraa!

231
00:20:52,503 --> 00:20:56,121
Na sɛ ɔsram bi kɔsra yɛn asɛnnibea nso ɛ

232
00:20:56,590 --> 00:21:00,125
sɛ ɔman nanmusifo bi
efi wiase foforo mu?

233
00:21:01,970 --> 00:21:05,470
Na sɛ ɔkaa sɛ, “Twɛn, Shaka, .
yenim nea woreyɛ."

234
00:21:05,641 --> 00:21:09,259
"Afei tie me kan."
ɔko no ho gyinaesi."

235
00:21:09,478 --> 00:21:14,140
"Yɛwɔ peaw a ɛyɛ ogya, wunim?
Wɔkɔ ma wo." Bang, bang!

236
00:21:14,650 --> 00:21:17,223
Gyata bi hwe ase wui wɔ anammɔn 600 so!

237
00:21:17,444 --> 00:21:20,943
"Yɛwɔ nkonyaayi mfutuma nso."
a ɛma aprannaa, .

238
00:21:21,406 --> 00:21:24,277
ne nnua a ɛwɔ tokuru
a ɛma aprannaa bɔ."

239
00:21:25,285 --> 00:21:27,361
Mekyerɛ sɛ, wobɛbɔ no hu?

240
00:21:28,247 --> 00:21:30,535
Wɔ asɛmfua biako mu no, Worthing, yiw.

241
00:21:30,874 --> 00:21:34,539
Akyinnye biara nni ho sɛ akwansrafo no bɛka akyerɛ wo
ɛfa atuo ne atuo a wɔde yɛ aduru no ho.

242
00:21:35,504 --> 00:21:36,784
Yiw, ebia, .

243
00:21:37,339 --> 00:21:40,625
nanso eyinom nyɛ yɛn
akode a ɛwɔ soro nkutoo.

244
00:21:40,884 --> 00:21:45,345
Yɛwɔ foforo, anuonyamfo...
Anibuei!

245
00:21:46,348 --> 00:21:50,761
Mfe pii a emu nna hɔ
babble sɔɔ hwɛe na wɔsɔɔ hwɛe.

246
00:21:51,687 --> 00:21:54,438
Sɛ yɛantumi amma aboa no dwo a, .

247
00:21:55,107 --> 00:21:57,146
anyɛ yiye koraa no yebetumi ama ayɛ basaa

248
00:21:57,526 --> 00:22:00,610
bere a woresiesie a
asraafo nhyehyɛe.

249
00:22:02,948 --> 00:22:06,317
Ɛhe na wobɛyɛ nhyehyɛe
sɛnea ɛbɛyɛ a wobehu ɔsram no

250
00:22:06,493 --> 00:22:07,868
ɔwɔ ɔpɛ sɛ ɔbɛkɔ hɔ, .

251
00:22:08,203 --> 00:22:12,415
na sɛ wobedi saa nhyehyɛe no ho dwuma?

252
00:22:13,041 --> 00:22:16,375
Misusuw sɛ minim sɛ
onipa a ɔyɛ pɛ, Worthing.

253
00:22:17,171 --> 00:22:19,459
Yiw, minyaa anigye no
na nidi sɛ mɛsom wo

254
00:22:20,299 --> 00:22:21,959
wɔ Her Majesty po so asraafo mu.

255
00:22:23,218 --> 00:22:25,626
Ɔsahene Francis
George Farewell, Ɔde ne ho too so.

256
00:22:28,098 --> 00:22:33,056
Owura wɔ asase so ne po so ne
eccentric araa ma ɛyɛ saa.

257
00:22:33,770 --> 00:22:37,305
Nea edi kan... Hu Shaka.

258
00:22:44,114 --> 00:22:46,949
Ɛno nkutoo na ɛsɛ sɛ ɛyɛ biako
akwanside akɛse no mu.

259
00:22:49,536 --> 00:22:52,454
Afei sɛ yɛbɛhyɛ aseɛ. Meda wo ase.

260
00:22:52,831 --> 00:22:56,330
Sɛ yɛde po so asɛmfua bi di dwuma a, ma
yɛhwɛ ɔhaw no.

261
00:22:56,835 --> 00:22:59,160
Wɔ nsɛmmɔnedi a metee no ho

262
00:22:59,463 --> 00:23:01,954
wɔ m’akwantu a etwa to a mekɔɔ hɔ no mu
Portugalfo Ɔtare, .

263
00:23:02,299 --> 00:23:04,588
ɛte sɛ nea...
Shaka ahenkurow, .

264
00:23:05,135 --> 00:23:07,543
a ɛhɔfo frɛ no Bulawayo, .

265
00:23:07,721 --> 00:23:09,381
Sɛ mekae yiye a, .

266
00:23:10,057 --> 00:23:13,722
no wɔ baabi
wɔ saa beae yi.

267
00:23:15,521 --> 00:23:19,020
Akwan abien pɛ na ɛwɔ hɔ a wobɛfa so anya
ɛhɔ, ɛnam asase so fi Cape, .

268
00:23:19,816 --> 00:23:21,774
sɛ mpo woyi fi mu a
saa asɛm a ebetumi aba no, .

269
00:23:22,611 --> 00:23:25,731
efisɛ nea wɔde wɔn ani asi so nkutoo
a ɛsɔɔ saa twaa no hwɛe, .

270
00:23:25,906 --> 00:23:28,611
Oduruyɛfo bi a wɔfrɛ no Cowan
annyi ne ho adi bio da.

271
00:23:29,826 --> 00:23:31,949
Enti po so akwantu no nkutoo na yɛwɔ, .

272
00:23:33,664 --> 00:23:36,534
sɛ wɔresian afi hyɛn no mu wɔ baabi
wɔ saa mpoano no, .

273
00:23:37,668 --> 00:23:39,707
Costa Brava a ɛwɔ Natal no.

274
00:23:41,255 --> 00:23:43,413
Egyina nhwehwɛmu bi a Po so Asraafo yɛe so, .

275
00:23:43,590 --> 00:23:46,342
mmeae abien a eye sen biara a wobetumi asi fam

276
00:23:46,552 --> 00:23:50,134
yɛ Santa Lucia Po no mu
ne Rio de Natal, .

277
00:23:51,056 --> 00:23:54,390
- ɛwom sɛ ebetumi nso ayɛ ɔhaw de.
- kwan ben so, Lieutenant?

278
00:23:55,143 --> 00:23:57,813
Obiara ankɔ fam wɔ saa mpoano no da

279
00:23:59,022 --> 00:24:00,730
na onyaa ne ti didii mu kaa n’asɛm.

280
00:24:03,068 --> 00:24:05,820
AFRIKA ANAFOFOƆ

281
00:24:56,371 --> 00:24:58,245
Ɔsahene Cloete wɔ ha, owura.

282
00:24:59,208 --> 00:25:03,039
- ne den, Colonel?
- Amanneɛbɔ a ɛfiri Atifi fam, Shaka.

283
00:25:03,545 --> 00:25:05,752
Dɛn ne saa damn no
atirimɔdensɛm a wɔreyɛ?

284
00:25:06,548 --> 00:25:07,548
Wiɛ, owura.

285
00:25:08,550 --> 00:25:10,839
Amanneɛbɔ ahorow kyerɛ no, .

286
00:25:11,470 --> 00:25:15,302
Ɛte sɛ nea Zulu asraafo no
no wɔ ɔhye no so dedaw.

287
00:25:15,933 --> 00:25:18,506
- a wogye di?
- Aane.

288
00:25:18,685 --> 00:25:22,304
Hwɛ me fibea ahorow. Biribiara
twe adwene si saa kwan no so.

289
00:25:22,606 --> 00:25:24,848
Na London asraafo a wɔhyɛ wɔn den no nso?

290
00:25:25,859 --> 00:25:27,852
Minsusuw sɛ wɔyɛ saa
reba, Ɔsahene.

291
00:25:28,987 --> 00:25:32,356
Ɛwom sɛ obiara nnya nyɛɛ saa de
dii saa mpoano no so nkonim, .

292
00:25:32,533 --> 00:25:34,027
ɛnkyerɛ sɛ menyɛ saa.

293
00:25:34,201 --> 00:25:37,321
Onyankopɔn nkutoo na onim tebea horow no I
faa mu bere a na meyɛ hyɛn mu dwumayɛni no.

294
00:25:37,621 --> 00:25:39,448
So ɛno kyerɛ saa
yɛrekɔ akɔka ho?

295
00:25:40,290 --> 00:25:42,283
Nokwarem no, Tim. Aane!

296
00:25:42,459 --> 00:25:44,831
Anka merensɛe a
hokwan a mede bɛsom me Hene, .

297
00:25:45,629 --> 00:25:47,171
saa ara nso na sɛ wobenya asonse.

298
00:25:49,383 --> 00:25:51,506
So ɔkaa sɛ asonse, Ɔsahene?

299
00:25:53,178 --> 00:25:56,215
Wɔka sɛ Natal yɛ a
paradise ma asonse abɔmmɔfo.

300
00:25:58,225 --> 00:26:01,095
Worthing dɔfo, dedaw
susuwii sɛ mehia

301
00:26:01,270 --> 00:26:04,021
mmarima a wɔyɛ den ne adventurers to
wo ne me bɛkɔ saa asɛmpatrɛw adwuma yi mu?

302
00:26:04,815 --> 00:26:08,148
Mmarima a wɔwɔ ɔpɛ na wotumi hyia
mpoano akwan a ɛtwam no

303
00:26:08,986 --> 00:26:10,729
ne titiriw no Shaka Zulufo.

304
00:26:11,864 --> 00:26:15,695
Efi me suahu mu no, mmarima a...
saa type no yɛ nnipa a wɔpɛ anuonyam kɛse.

305
00:26:17,119 --> 00:26:19,028
Dɛn na anka wobɛka
sɛ wɔbɛdaadaa wɔn?

306
00:26:19,288 --> 00:26:22,657
Dɛn na ɛbɛyɛ ama Ɔhene no anuonyam?
"Britany anuonyam nti?"

307
00:26:23,292 --> 00:26:25,830
Mehia akokoduru, Worthing, .
ɛnyɛ ɔman ho dɔ!

308
00:26:26,628 --> 00:26:28,372
Ɛbo wɔ hɔ bere nyinaa
sɛ wobetua akokoduru ho ka

309
00:26:29,131 --> 00:26:31,622
na wɔ eyi mu no, ɛbɛyɛ
wɔde asonse betua ho ka.

310
00:26:32,801 --> 00:26:34,758
"Akwaaba Aguadi Adwumakuw."

311
00:26:37,264 --> 00:26:39,173
Ɛte sɛ nea eye yiye, ɛnte saa?

312
00:26:40,684 --> 00:26:43,009
Ɔse, ɛwɔ hɔ
ɔhaw akɛse abien.

313
00:26:43,562 --> 00:26:46,563
Nea edi kan no, sɛ mete ase a
sɛnea ɛteɛ no, ne sɛ wobedu Shaka nkyɛn.

314
00:26:47,733 --> 00:26:50,899
- ne dee na 3ka ho?
"Nea ɛda adi kɛse, Tim."

315
00:26:51,403 --> 00:26:53,396
Ɔhene no a ɔbɛma wagye adi
tete ahemman bi ho asɛm

316
00:26:53,572 --> 00:26:55,648
sɛ yɛn anibuei
ɛsɛ sɛ wosuro, .

317
00:26:56,742 --> 00:26:59,280
Bere a, nokwarem no, yɛn
no ntumi nyɛ nea ɛfata.

318
00:27:00,120 --> 00:27:04,581
Mfehaha pii nimdeɛ nsakra
obiara a ne ho yɛ den sen no wɔ asraafo gyinabea.

319
00:27:05,209 --> 00:27:08,993
Sɛnea Attila anaa Hun sɔɔ hwɛe no, .
afieboa a wɔyɛ no yɛ mmerɛw.

320
00:27:10,088 --> 00:27:12,128
Daabi! Ehu nyɛ mmuae no.

321
00:27:12,299 --> 00:27:15,335
Megye di sɛ Shaka nim
sɛ, ɛboro yɛn so.

322
00:27:17,179 --> 00:27:19,586
Dabi, ɛho behia sɛ yɛkɔ
ɛnam nkate afoforo so, .

323
00:27:20,307 --> 00:27:24,886
- se ahantan ahuhude.
- ahuhudeɛ, Francis!

324
00:27:25,646 --> 00:27:28,137
Ɛno ne nea ɛsen biara
nnipa mmerɛwyɛ, .

325
00:27:28,315 --> 00:27:31,232
sɛ́ wɔyɛ Hunfo, .
Engiresi anaa Zulu kasa.

326
00:27:31,860 --> 00:27:33,236
Elisabet!

327
00:27:37,908 --> 00:27:41,526
Ma memfa Owura Worthing nkyerɛ.

328
00:27:42,079 --> 00:27:44,830
Tim Wilkins na ɔkyerɛwee.
"Anuanom, me yere."

329
00:27:45,457 --> 00:27:47,450
- a wode ma Madame. "M'ani agye, ma'am."

330
00:27:48,377 --> 00:27:51,128
Lieutenant, manyɛ saa
hu sɛ na waware.

331
00:27:52,714 --> 00:27:54,956
Dodow no ara gye di saa
eyi ntumi nyɛ yiye

332
00:27:55,133 --> 00:27:58,467
sɛ me kunu betumi apata
n’adaeso ne biribi foforo biara.

333
00:27:58,971 --> 00:28:01,378
Na sɛ ɛnyɛ nea
adwene a mfaso wɔ so wɔ ho, .

334
00:28:01,557 --> 00:28:04,012
Anka m’adaeso bɛyɛ nea ɛrekɔ so.

335
00:28:04,768 --> 00:28:07,722
Afei momma yɛmfa toast nkɔ
owia a ɛwɔ atubra aman no mu

336
00:28:10,065 --> 00:28:11,476
ne asonse a wɔde ayɛ nneɛma.

337
00:28:18,615 --> 00:28:22,483
CAPE CITY ASRAM ANAN AKYI

338
00:28:54,069 --> 00:28:57,709
"De kɔma Awurade Charles Somerset, Cape Amrado."
Colony, Afrika a Wɔyɛe wɔ Atubrafo Mu. Awurade Charles dɔfo,"

339
00:28:57,733 --> 00:29:01,019
Ná ɛhaw me yiye sɛ mɛkenkan

340
00:29:04,411 --> 00:29:06,984
wo krataa a efi
da a atwam January 7.

341
00:29:07,748 --> 00:29:11,698
Mehyɛ bɔ sɛ me ne Ne de
Majesty kyɛ nea ɛhaw adwene no

342
00:29:11,960 --> 00:29:15,080
a ɛfa Zulufo ho no
ahunahuna sɛnea ɛkyerɛkyerɛɛ mu no.

343
00:29:16,131 --> 00:29:20,211
Awerɛhosɛm ne sɛ, esiane sɛ wɔatwa no nti
sikasɛm ne sraadi ho ka, .

344
00:29:20,385 --> 00:29:23,221
sɛ Abotiri no gye toom fi bere a
Napoleon Akodi ahorow no awiei, .

345
00:29:23,764 --> 00:29:26,599
N’Awurade Aban
nni tebea biara, .

346
00:29:26,767 --> 00:29:29,602
sɛ wɔbɛma kwan ma wɔde ama no
a ɛfa Britania asraafo ho.

347
00:29:30,479 --> 00:29:32,103
Ne nyinaa mu no, Owura Charles, .

348
00:29:33,148 --> 00:29:35,604
bere a wɔasusuw ho yiye akyi no, .

349
00:29:35,901 --> 00:29:39,601
Atubrafo Kabinet no na ɛyɛɛ nhyehyɛe
nhyehyɛe foforo a wɔbɛyɛ, .

350
00:29:41,073 --> 00:29:42,982
a ne kyerɛwfo ne...

351
00:29:44,117 --> 00:29:50,120
Ɔsahene Francis
George Farewell, 1999.

352
00:29:51,708 --> 00:29:55,457
nea onim no, ne
nea ɔkura saa krataa yi.

353
00:29:58,006 --> 00:30:01,589
Mewɔ anidaso sɛ worehwehwɛ

354
00:30:01,802 --> 00:30:09,347
sɛ adwuma a Lieutenant Farewell, gye
nkuranhyɛ ne mmoa a wɔde ma nyinaa...

355
00:30:12,020 --> 00:30:16,517
na woahyia no sɛ ano aduru a eye sen biara a wobetumi de adi dwuma
ɔhaw. " Mo Zulus akofo a wɔyɛ atirimɔdenfo 60,000",

356
00:30:21,405 --> 00:30:22,605
a wɔwɔ ɔpɛ sɛ wɔbɛtow ahyɛ saa atubraman yi so, .

357
00:30:27,703 --> 00:30:33,159
na nea Mesoma abotiri no de siw onipa biara kum ano, .
ɔbaa ne abofra a ɔne wɔn twam. Ɛyɛ ahantan kyɛwpa...

358
00:30:33,834 --> 00:30:36,076
na...

359
00:30:37,296 --> 00:30:42,670
Mfomso biara nni hɔ, Ɔsahene, .

360
00:30:43,218 --> 00:30:47,133
Wo!

361
00:31:11,496 --> 00:31:14,700
Mihia anonne bi. "So wo ne wo."
me ne me, Ɔsahene?

362
00:31:16,919 --> 00:31:18,543
Anigyeɛ mu, Owura Charles.

363
00:31:34,186 --> 00:31:36,060
Bɛyɛ asram abien mu no, .

364
00:31:36,939 --> 00:31:41,019
Mehyɛ nyansa sɛ wɔmfa a
kuw a wɔde ahwɛyiye paw wɔn wɔ Natal.

365
00:31:41,527 --> 00:31:44,978
Yɛn anoyi bɛyɛ sɛ yɛn
yɛ asonse aguadifo, .

366
00:31:45,781 --> 00:31:47,857
nanso ɛno na ɛbɛyɛ
a wɔde kata wɔn ho ara kwa.

367
00:31:49,117 --> 00:31:51,905
Me botae ne sɛ mɛkɔ mu
wo ne Shaka Zulu ka ho

368
00:31:52,538 --> 00:31:55,989
sɛnea ɛbɛyɛ a wobenya apam bi ne
N’Awurade, Ɔhene George.

369
00:31:56,208 --> 00:31:59,162
Apam ahorow yɛ, ma
nnipa a anibuei, .

370
00:32:00,045 --> 00:32:02,714
Ɛnyɛ mmoa a wɔyɛ keka. Adwene no ne sɛ...

371
00:32:04,132 --> 00:32:05,543
ntease nnim koraa.

372
00:32:06,260 --> 00:32:09,344
Sɛ wunya apam mpo a, .

373
00:32:09,888 --> 00:32:12,806
Shaka rennyɛ ne fam de da.

374
00:32:13,141 --> 00:32:15,597
Gyinapɛn ahorow a ɛwɔ papa ne
bɔne, nkwa ne owu, .

375
00:32:15,769 --> 00:32:19,220
wɔmfa nhyɛ wɔn abrabɔ pa ho mmara mu.
Ne nneyɛe di ho adanse.

376
00:32:20,357 --> 00:32:24,355
Adwene a ɛyɛ pintinn biara nni hɔ
wɔ wɔn nnipa ntam abusuabɔ ho.

377
00:32:25,445 --> 00:32:27,153
Wɔyɛ abosonsomfo, ɔsraani panyin, .

378
00:32:27,823 --> 00:32:30,029
na abosonsomfo no nni ntease.

379
00:32:30,868 --> 00:32:32,777
So ɛbɛyɛ saa, ɔsɔfo?

380
00:32:34,162 --> 00:32:38,374
Ná Cicero nyɛ abosonsomfo?
"Tacitus, Virgil, Homer?"

381
00:32:38,750 --> 00:32:42,285
Julius Caesar, Plato, 1999. Ɔde ne nsa kyerɛɛ ne so.
Aristotle, Socrates, na wɔyɛ saa?

382
00:32:43,797 --> 00:32:47,877
- a wope se wotoa so?
"Na ɛnonom yɛ nyansafo, Ɔsahene."

383
00:32:48,051 --> 00:32:50,625
Mpɛ sɛ wode toto ho
wɔn ne Shaka.

384
00:32:50,846 --> 00:32:53,337
Ɔyɛ ɔbɔnefo
ne owudifo!

385
00:32:53,807 --> 00:32:56,927
Afei nso Charlemagne nso
na, wɔ n’ankasa kwan so.

386
00:32:57,144 --> 00:33:00,928
Mente ase, Farewell.

387
00:33:02,816 --> 00:33:03,979
Awurade Charles, .

388
00:33:05,819 --> 00:33:10,031
ɔkwan biako pɛ a Ahemmotiri no fa so
kora n’asasesin so

389
00:33:10,199 --> 00:33:12,903
wɔ Afrika, Amerika anaa Asia, .

390
00:33:13,452 --> 00:33:17,781
ne sɛ wobeyi nyaatwom afi hɔ na wɔafi ase
afoforo a wɔne wɔn bedi sɛ wɔn a wɔyɛ pɛ.

391
00:33:19,499 --> 00:33:22,785
Misusuw sɛ ɛno ne...
nokware Kristofo nkrasɛm.

392
00:33:25,589 --> 00:33:26,787
So wunnye ntom, Ɔsɔfo?

393
00:33:27,299 --> 00:33:30,882
Anaasɛ yɛn abrabɔ pa ho mmara nso te saa
bɛkyerɛ sɛ ɔkwan a wɔfa so de di dwuma no teɛ?

394
00:33:33,013 --> 00:33:36,845
Sɛnea ɛte biara no, mehyɛ nyansa
a ɔne Shaka Zulu di nkitaho

395
00:33:37,768 --> 00:33:40,722
sɛ wɔbɛyɛ apam bi ho nkitahodi
ne Great Britain ne Great Britain yɛe.

396
00:33:41,688 --> 00:33:45,437
Sɛ saa a, nea mewɔ anidaso ara ne sɛ ɛte saa
Ɔhene Shaka yɛ obi a ɔwɔ ntease kɛse

397
00:33:45,901 --> 00:33:49,186
saa Pope Alexander no
Anka Borgia bɛyɛ saa.

398
00:33:50,197 --> 00:33:53,897
Mebu wo idealism no sɛ ɛsom bo, Owura.
Farewell, .

399
00:33:55,786 --> 00:34:00,578
nanso akyinnye biara nni ho sɛ wonnya mmɔɔ amanneɛ
tebea a ɛwɔ Afrika no ho asɛm

400
00:34:01,708 --> 00:34:04,994
na misusuw sɛ Owura Vegte, .

401
00:34:05,587 --> 00:34:08,161
yɛn Dutchni a ne ho akokwaw sen biara, .

402
00:34:08,340 --> 00:34:10,498
pene nea mereka no so.

403
00:34:11,718 --> 00:34:17,139
Dabi, minsusuw sɛ ɛsɛ sɛ meyɛ saa
pene asɛmpatrɛw adwuma a ntease nnim yi so.

404
00:34:17,474 --> 00:34:19,301
Nanso wo nni dabi
a wɔpaw no, Awurade Charles.

405
00:34:20,811 --> 00:34:24,346
Owura Farewell ahyɛde
fi Downing Street na ɛba

406
00:34:25,774 --> 00:34:28,443
ne Colonial Cabinet no hwehwɛ

407
00:34:28,819 --> 00:34:31,310
biakoyɛ a edi mũ.

408
00:34:38,120 --> 00:34:40,112
Wiɛ, sɛ wode ma yɛn a
kwan, anuonyamfo, .

409
00:34:40,956 --> 00:34:45,997
Yɛantra asram anan
wɔ po so sɛ wɔrebɛka abakɔsɛm ho asɛm.

410
00:34:46,503 --> 00:34:49,588
Awurade Charles, mewɔ
sɛ wɔbɛfa adwumayɛfo bi.

411
00:34:56,847 --> 00:34:58,009
Anɔpa pa, owura.

412
00:35:00,392 --> 00:35:02,598
Ɔsahene! Fa kyɛw
me, anuonyamfo.

413
00:35:02,978 --> 00:35:04,971
Owura Farewell, may
Meka wo ho?

414
00:35:07,482 --> 00:35:10,152
Mepɛ sɛ wote ase, Owura.
Farewell, .

415
00:35:10,736 --> 00:35:14,401
ɛno na ɛrekɔ anim
tebea horow a ɛyɛ hu.

416
00:35:15,866 --> 00:35:19,911
Yɛda wo ase, Owura Vegte. Wo
notice no so bɛba mfaso kɛse.

417
00:35:20,245 --> 00:35:21,360
Owura Farewell, .

418
00:35:23,749 --> 00:35:25,658
Mepɛ sɛ meka wo ho
wɔ w’akwantu no so.

419
00:35:28,462 --> 00:35:31,214
Efisɛ mekasa no
kasa yiye Xhosa, .

420
00:35:31,381 --> 00:35:33,789
a ɛne no di nsɛ yiye
de kɔ Zulufo de no so.

421
00:35:35,511 --> 00:35:37,053
Sɛ yɛbɛbɔ no mua a, Owura Farewell, .

422
00:35:38,180 --> 00:35:41,631
Metumi abɛyɛ obi a ne ho nhia
ama w’akwantuo no.

423
00:35:45,145 --> 00:35:46,343
Ebetumi aba.

424
00:35:47,397 --> 00:35:49,935
So ɛno yɛ Engiresifo kwan a wɔfa so
ka sɛ wogye me tom?

425
00:35:52,319 --> 00:35:53,319
Ebetumi aba.

426
00:35:56,198 --> 00:35:59,115
NORTH BORDER CAPE NKWASƐM

427
00:36:46,665 --> 00:36:49,785
Tebea a ɛwɔ ɔhye no so
na ɛrebɛyɛ nea entumi nkɔ so.

428
00:36:50,711 --> 00:36:53,415
Nea ɛne Zulufo okunkɛse no
de n’ani kyerɛ anafo fam, .

429
00:36:53,589 --> 00:36:57,040
Mmusuakuw a na wɔreguan no ko
ma asasesin a aka no.

430
00:36:57,759 --> 00:37:00,760
Nsraban mu akodi a ɛyɛ hu
na wɔtaa kɔ Atifi fam

431
00:37:01,054 --> 00:37:03,545
ne akuafo a wɔwɔ ɔhye no so
fii ase yɛɛ basaa kɛse

432
00:37:03,724 --> 00:37:07,140
esiane sɛnea entumi nnyina pintinn a ɛde ba nti
denam basabasayɛ a wohyia yi so.

433
00:37:08,020 --> 00:37:10,511
Ná eyi hwehwɛ sɛ wɔyɛ ntɛm ara
adeyɛ a efi Awurade Charles hɔ.

434
00:37:10,814 --> 00:37:15,642
Rays! Ka sɛ fucking
Farewell sɛ wobɛyɛ ade ntɛm.

435
00:37:16,612 --> 00:37:18,770
- a wobetumi akɔ!
- yiw owura.

436
00:37:25,162 --> 00:37:28,495
Nanso Ɔsahene Francis George
Wɔansuro sɛ wɔbɛgyae akwaaba

437
00:37:28,665 --> 00:37:31,239
denam nteɛteɛm a wɔde
Awurade Charles a ɔyɛ abufuw.

438
00:37:31,502 --> 00:37:34,835
Nim a wubehu mfaso a ɛwɔ nhyehyɛe a wɔde ahwɛyiye yɛ so
ama akwantu a ɛte sɛɛ, .

439
00:37:35,589 --> 00:37:38,874
de ahwɛyiye hwehwɛɛ onii ko
na onim sɛ mfaso bɛba so, .

440
00:37:39,551 --> 00:37:42,007
Nea ɛde no baa me nkyɛn, .

441
00:37:42,804 --> 00:37:44,714
wɔ nhyiam bi a anka ɛbɛyɛ
sesa ɔkwan a wɔfa so yɛ no

442
00:37:44,890 --> 00:37:48,259
of me dedaw a ɔwo dedaw wɔ nsɛm a esisi mu
ne Afrika a wɔtraa mu soronko.

443
00:37:49,061 --> 00:37:51,516
Na anka mɛsesa m’asetra nso.

444
00:37:51,897 --> 00:37:54,388
Yɛkyea wo, Owura Fynn. "Wei
ne Ɔsahene Farewell."

445
00:37:54,858 --> 00:37:56,898
Yɛde nkrasɛm mena
wo tenabea nti, .

446
00:37:57,236 --> 00:38:01,779
a ɔreka ne ho a ɔde hyɛɛ Owura.
Farewell Buronya akwantuo no.

447
00:38:02,741 --> 00:38:05,695
Sɛ́ oduruyɛfo ne
ɔkwankyerɛfo a ɔhwɛ so, .

448
00:38:06,411 --> 00:38:10,243
Owura Vegte ka kyerɛ me sɛ ne de
osuahu a ɛwɔ saa mmeae yi mu no trɛw.

449
00:38:10,749 --> 00:38:12,374
Yiw, me nsa kaa nkrasɛm no.

450
00:38:21,468 --> 00:38:24,635
Wɔka sɛ esiw ɔyare mmoawa ano, .
nanso wɔ asramma ho haw anan akyi no, .

451
00:38:24,805 --> 00:38:28,221
- a mefi ase gye ne mmɔdenbɔ ho kyim.
- a ɛyɛ asramma?

452
00:38:29,226 --> 00:38:30,685
So ɛno na wohu amane?

453
00:38:31,687 --> 00:38:34,308
Ɛno ne... Afrafra a ɛyɛ

454
00:38:36,775 --> 00:38:39,064
atiridiinini kɔkɔɔ, .
akisikuru, kɔlera, .

455
00:38:41,238 --> 00:38:43,195
ne nyarewa a ɛwɔ hɔ
ɔkra, a ɛyɛ...

456
00:38:44,449 --> 00:38:47,367
ɛyɛ den kɛse sɛ wobehu yare no na
ɛkame ayɛ sɛ ɛrentumi nyɛ yiye sɛ wɔbɛsa.

457
00:38:50,539 --> 00:38:53,409
Onyankopɔn nkutoo na obetumi ayɛ eyinom
nnipa ba nkwa mu

458
00:38:53,625 --> 00:38:55,333
ne de, ɛda so ara, .
baabi a wonnim baabi a wɔrekɔ.

459
00:38:55,502 --> 00:38:57,502
Anaasɛ ebia ɛnam Ne de so
pɛ sɛ wɔmmra.

460
00:38:57,838 --> 00:39:01,788
Ka kyerɛ me, Lieutenant, nea enti a ɛsɛ sɛ wobɔ mmɔden
akɔ saa nsase a wɔagyaw hɔ no so?

461
00:39:02,593 --> 00:39:04,669
Dɛn na wunim fa ho
ɔbarima bi a wɔfrɛ no Shaka?

462
00:39:09,224 --> 00:39:11,016
Ɛno bua wo
asɛmmisa, Ɔsahene?

463
00:39:11,518 --> 00:39:16,061
Masanefoɔ, Nxumalos, .
Hlubis, Cunus, Ngwanefo, 1999 mufo.

464
00:39:17,107 --> 00:39:20,690
na wɔprapraa afoforo pii
efi Afrika Kesee Fam Apuei, .

465
00:39:21,737 --> 00:39:23,480
a wɔreguan afi Shaka peaw ho, .

466
00:39:24,198 --> 00:39:26,356
nkoatɔnfo a wɔde wɔn ho hyɛ mu

467
00:39:26,533 --> 00:39:28,893
ne Britania asraafo a wɔwɔ
Cape Colony no hye so.

468
00:39:29,244 --> 00:39:33,028
Ɔkwan bi so no, wɔn na wɔyɛ nnansa yi ara
wɔn a wɔayɛ wɔn ayayade wɔ mprempren abakɔsɛm mu.

469
00:39:33,373 --> 00:39:36,742
Sɛ metumi de atoto ho a, are the
"Yudafo a wɔkyinkyin" a wɔwɔ Afrika, .

470
00:39:37,711 --> 00:39:39,538
a ɔreguan Farao Shaka, .

471
00:39:41,465 --> 00:39:44,217
ma Babilonni no
nkoasom mu nnommumfa mu.

472
00:39:44,968 --> 00:39:50,093
Fynn, saa asasesin yi yɛ
sɛnea wɔka sɛ ɛtrɛw no, .

473
00:39:50,849 --> 00:39:52,972
Ɛsɛ sɛ Farao ma
biribi ma saa nkurɔfo yi

474
00:39:53,143 --> 00:39:57,307
de sesa wɔn nokwaredi no. Sɛ
anka ɛnyɛ ne nyinaa na wɔbɛpete.

475
00:39:58,941 --> 00:40:03,270
- a woakenkan "Fausto", Lieutenant?
"Efi Marlowe, Bacon, Lessing anaa Goethe hɔ?"

476
00:40:04,947 --> 00:40:08,150
Ka wo ho. Dɛn na Faust nyae
de tua ne nokwaredi no so ka?

477
00:40:10,035 --> 00:40:13,985
Anansesɛm bi wɔ hɔ, ɔsraani panyin, .
wɔ kurom hɔ ayaresafo mu, .

478
00:40:14,873 --> 00:40:16,866
ɛfa abofra bi ho. A. A.
nkɔmhyɛ abofra.

479
00:40:18,335 --> 00:40:20,624
Wɔka sɛ ɛbɛyɛ saa
pue wɔ bere bi mu

480
00:40:20,796 --> 00:40:24,165
a wɔtoo din Amazulu wɔ mu
bɛkyerɛ ehu ne owu.

481
00:40:25,968 --> 00:40:29,586
Nnipa pii hu Shaka sɛ...
saa nkɔmhyɛ no ho mfonini.

482
00:40:31,473 --> 00:40:37,060
Bra na, Fynn. Woyɛ onyansafo dodo
sɛ wobegye gyidihunu adi.

483
00:40:38,939 --> 00:40:40,766
Mihuu saa abofra no, Farewell.

484
00:40:42,442 --> 00:40:43,901
Ɛnyɛ ankasa, .

485
00:40:45,654 --> 00:40:47,254
Nanso wɔ ani so no
wɔn a wɔreguan.

486
00:40:48,115 --> 00:40:51,235
Wɔ nneduafo yi ani so.

487
00:40:52,578 --> 00:40:58,532
Wiɛ, ka kyerɛ me afei sɛnea wohyɛ nyansa
sɛ yɛde ɔbonsam abofra yi ba awiei?

488
00:40:58,834 --> 00:41:02,452
Sekan a wɔde bɔɔ no wɔ ne moma so
ɔsram a ayɛ ma anadwo no anwummere?

489
00:41:03,964 --> 00:41:06,835
Sɛ ɔkwan foforo biara nni hɔ a wobetumi afa so afi mu a, .
Lieutenant, ɛho behia sɛ yekum no.

490
00:41:08,010 --> 00:41:10,583
Minsusuw sɛ yɛrekɔ
sɛ yɛne yɛn bɛfa stakes.

491
00:41:11,638 --> 00:41:14,509
Ebia yebehu afoforo
akwan a wɔfa so yɛ eyi, .

492
00:41:15,392 --> 00:41:16,590
a mogya pii nni mu saa.

493
00:41:19,396 --> 00:41:22,101
- so yerekan wo ho?
- so Owura Vegte rekɔ?

494
00:41:22,733 --> 00:41:24,108
Yiw, Owura Fynn.

495
00:41:26,904 --> 00:41:28,314
Afei, yiw, Ɔsahene.

496
00:41:32,117 --> 00:41:33,742
Ɛyɛ papa sɛ wo ne wo bɛtra.

497
00:41:36,079 --> 00:41:37,657
Na Onyankopɔn mmoa yɛn!

498
00:41:51,428 --> 00:41:52,591
Ɔbarima a odi hɔ a ɔyɛ ɔbarima a ɔyɛ ɔbadwemma no, mesrɛ wo.

499
00:41:53,722 --> 00:41:56,011
Fa no mmerɛw, yɛn
ɛrenkyɛ.

500
00:41:59,311 --> 00:42:01,138
- Din? "Henry Ogle, owura."

501
00:42:02,648 --> 00:42:05,221
Tena ase, Owura Ogle.
- aseda m'Awurade ase.

502
00:42:10,030 --> 00:42:14,692
- a wonim biribiara fa saa akwantuo yi ho?
- Dodoɔ. Wɔ apuei fam mpoano.

503
00:42:15,994 --> 00:42:17,157
Dɛn ne w’adwuma, Owura Ogle?

504
00:42:17,412 --> 00:42:19,405
Sailor, nanso me nso meyɛ saa
mfaso wɔ so wɔ asase so.

505
00:42:19,831 --> 00:42:21,031
So wosom wɔ po so ahyɛn a ɛfata mu?

506
00:42:21,375 --> 00:42:25,669
- wo nea eye sen biara mu, wo H.M.S. Nkonimdi.
- Ɛyɛ pa ara.

507
00:42:27,631 --> 00:42:28,710
Wɔafa wo adwuma.

508
00:42:30,175 --> 00:42:32,797
Fa akwanhwɛ a ɛfata di dwuma, fa hyɛ no adi
wo ankasa de kɔma Owura Vegte

509
00:42:33,262 --> 00:42:36,761
na ɔbɛkyerɛ wo Zulu kasa mfitiaseɛ.
Meda wo ase.

510
00:42:38,058 --> 00:42:39,089
Meda wo ase, owura.

511
00:42:41,186 --> 00:42:42,728
Nea edi hɔ no, mesrɛ wo, Tim.

512
00:42:43,522 --> 00:42:44,522
Tonino!

513
00:42:46,316 --> 00:42:47,775
Tonino dɛn?

514
00:42:49,361 --> 00:42:51,934
- Tonino nkoaa. "Tonino nkutoo na?"

515
00:42:53,949 --> 00:42:56,866
Na ɛhe na Solo wɔ
Tonino fi?

516
00:42:57,828 --> 00:42:59,737
- a wode ye Italy.
- a wode ye Italy?

517
00:43:01,123 --> 00:43:04,706
- ne w'adwene?
- a ewo adventure no!

518
00:43:05,586 --> 00:43:08,255
Misusuw sɛ otumi yɛ saa
a ɛfa bi a wobenya ho.

519
00:43:10,632 --> 00:43:11,632
Anɔpa pa, owura.

520
00:43:12,718 --> 00:43:14,591
- Din? "Popham, owura."

521
00:43:14,928 --> 00:43:17,680
Misusuw sɛ Popham ne abodin no.

522
00:43:18,307 --> 00:43:20,383
- Dabi, owura.
- ne asubɔ din?

523
00:43:21,185 --> 00:43:22,513
Mennyɛ Katolekni, owura.

524
00:43:25,606 --> 00:43:28,809
John Cane a wadi mfe 45, hyɛn mu dwumayɛni a ɔfata.

525
00:43:29,193 --> 00:43:31,897
Minim sɛnea wɔnoa aduan ne sɛnea wodi ho dwuma
tuo a wɔde tow tuo te sɛ obiara.

526
00:43:32,613 --> 00:43:34,237
Ahokokwaw a ɛsom bo.

527
00:43:35,407 --> 00:43:38,159
- di won ho adansee na fa won adwuma.
- aseda m'Awurade ase.

528
00:43:45,125 --> 00:43:46,916
= Tim, nea odi hɔ no, mesrɛ wo.

529
00:43:49,963 --> 00:43:50,963
Deɛ ɛdi hɔ!

530
00:43:54,134 --> 00:43:57,301
- Sakarius Abrahams na ɔyɛ.
"Bra mu, owura."

531
00:43:59,640 --> 00:44:01,597
Owura Sakario na ɔkyerɛwee
Abrahams, mmarima a wɔyɛ mmarima.

532
00:44:03,393 --> 00:44:04,425
Owura Abrahams?

533
00:44:08,607 --> 00:44:12,023
Mma mmra mmɛbɔ afɔre mma
wo ne yɛn tu kwan, ɛnte saa?

534
00:44:12,319 --> 00:44:13,944
Mewɔ anidaso sɛ ɛte saa, Owura Fynn.

535
00:44:14,863 --> 00:44:15,894
Owura Abrahams yɛ

536
00:44:16,865 --> 00:44:20,697
aguadi no kannifo
mpɔtam hɔfo a wɔwɔ Cape Town ha.

537
00:44:22,955 --> 00:44:24,781
Owura Abrahams, ne...
obu kɛse, .

538
00:44:25,624 --> 00:44:28,957
Yɛn akwantu no bɛyɛ yaw
na ebia ɛyɛ hu.

539
00:44:30,045 --> 00:44:33,046
Ɛsɛ sɛ egye bere tenten nso.

540
00:44:34,091 --> 00:44:37,460
Lieutenant, mewɔ a
osuahu a ɛboro...

541
00:44:37,678 --> 00:44:41,094
mfe 60 a ɛyɛ anigye.

542
00:44:41,473 --> 00:44:44,593
Nanso m’akwahosan yɛ nea eye sen biara.

543
00:44:45,561 --> 00:44:47,055
Ka kyerɛ me, Owura Abrahams, .

544
00:44:47,646 --> 00:44:50,813
Dɛn na anka wode bɛma yɛn wo
ntoboa pa a wɔde ma?

545
00:44:52,067 --> 00:44:55,816
Ɛdefa obu a wɔde ma no ho
adwumayɛfo a wɔaka, .

546
00:44:56,321 --> 00:45:01,030
Me ne aguadifo a oye sen biara wɔ
Afrika apuei fam mpoano

547
00:45:01,618 --> 00:45:05,283
a wɔmfa nyi
Amerikani nyaa nkɔso

548
00:45:05,497 --> 00:45:09,198
anaasɛ Arabfo abenfo no.

549
00:45:09,751 --> 00:45:13,915
Ɛsɛ sɛ Britain nya nkɔso
aguadi wɔ n’asasesin mu

550
00:45:15,424 --> 00:45:20,928
na anka mɛkɔ so ayɛ a
Britaniafo asɛmti a ɛsom bo.

551
00:46:08,185 --> 00:46:11,470
adapɛn ABIƐSA AKYI

552
00:47:01,113 --> 00:47:03,319
Bra, kura me nsa mu.
Twɛn!

553
00:47:26,054 --> 00:47:28,213
Lieutenant, ma memmoa wo.

554
00:48:09,181 --> 00:48:11,277
Boa!

555
00:48:13,810 --> 00:48:16,479
Yi fi nsu no mu!

556
00:48:16,480 --> 00:48:20,478
Bra Fynn, ɛda so ara wɔ hɔ
nnipa a wɔte ase! Boa me!

557
00:48:42,673 --> 00:48:44,795
Krado.

558
00:48:47,094 --> 00:48:49,335
Ɔsahene!

559
00:48:50,514 --> 00:48:52,837
Hwɛ!

560
00:48:54,518 --> 00:48:56,971
Ɔsahene!

561
00:48:58,397 --> 00:49:00,638
Hwɛ!

562
00:49:03,986 --> 00:49:06,773
Obi! Hwɛ ha!

563
00:49:22,796 --> 00:49:24,888
Bra so!

564
00:49:25,674 --> 00:49:29,043
Fa w’akode no si fam. Yi wɔn fi mu!

565
00:49:47,946 --> 00:49:50,153
Komm, nhinhim!

566
00:50:36,787 --> 00:50:43,324
Owura Vegte, ka kyerɛ wɔn sɛ yɛbaa mu
asomdwoe wɔ Ɔhene Fitaa no ananmu.

567
00:50:46,380 --> 00:50:48,668
Ka kyerɛ no sɛ yɛpɛ sɛ yehu Shaka.

568
00:50:51,134 --> 00:50:53,292
Bra so!

569
00:51:32,050 --> 00:51:34,338
Dinn!

570
00:51:58,994 --> 00:52:00,987
Misusuw sɛ wɔregye
me esiane kasa nti.

571
00:52:01,163 --> 00:52:03,643
Mɛyɛ nea metumi yiye. Misusuw sɛ
wɔmpɛ sɛ wɔpira yɛn.

572
00:52:15,010 --> 00:52:17,679
- edeen na yeye seesei?
- ye twɛn.

573
00:52:20,682 --> 00:52:22,225
Biribi foforo biara nni hɔ a ɛsɛ sɛ woyɛ.


